پیروزی پیش از شلیک؛ وقتی وحدت، میدان نبرد را می‌بندد

خبرگزاری حوزه | بیانیۀ ۶۰۰ نفر از علمای اهل‌سنت سیستان و بلوچستان در محکومیت تهدید علیه رهبر انقلاب، در نگاه اول شاید یک موضع‌گیری صریح و معمول به نظر برسد، اما در واقع حرکتی دقیق و حساب‌شده بود برای بستن مسیری که دشمن مدت‌هاست روی آن کار می‌کند؛ مسیری که هدفش شکاف‌انداختن در صفوف داخلی، پیش از هر درگیری احتمالی است. این بیانیه نشان داد هنوز هم می‌شود بدون شلیک حتی یک گلوله، صحنه نبرد را از دست طرف مقابل خارج کرد.

* پروژه‌ای بر مدار شکاف‌های قومی و مذهبی

وقتی کشوری مثل آمریکا زبان تهدید نظامی را انتخاب می‌کند، فقط دنبال نمایش قدرت سخت نیست. هم‌زمان یک پروژه آرام‌تر اما عمیق‌تر را جلو می‌برد؛ پروژه‌ای که می‌خواهد ترس از دشمن بیرونی را به بی‌اعتمادی در داخل جامعه تبدیل کند. در این فضا، تفاوت‌های قومی و مذهبی که می‌توانند نقطه قوت یک ملت باشند، در اتاق‌های عملیات روانی به‌عنوان نقطه ضعف تعریف می‌شوند. تصویرسازی از ایرانی چندپاره و آماده فروپاشی، بخشی از همین نبرد ذهنی است.

* روایت جعلی در برابر واقعیت اجتماعی

بیانیۀ علمای اهل‌سنت دقیقاً همین تصویر و همین انگاره را نشانه گرفت. آن‌ها با تأکید بر وحدت امت اسلامی و دفاع از جایگاه رهبری، عملاً دوگانه فرسوده «شیعه و سنی» را از کار انداختند. پیامشان روشن بود؛ خط اصلی تقابل نه بین مذاهب اسلامی، بلکه میان جامعه‌ای متحد و دشمنی است که به‌دنبال تفرقه و شکاف‌اندازی است. همین تغییر زاویه نگاه، خودش یک اقدام راهبردی و تعیین‌کننده است. اهمیت این موضع‌گیری وقتی بیشتر می‌شود که به خاستگاه آن توجه کنیم. این صدا از سیستان و بلوچستان برخاسته؛ استانی که سال‌هاست به دروغ در روایت‌های رسانه‌ای معاند، به‌عنوان منطقه‌ای حاشیه‌ای، مسئله‌دار و جدا از بدنه اصلی کشور تصویر می‌شود. حالا همین جغرافیا، با صدای علمایش، به یکی از محکم‌ترین تکیه‌گاه‌های وحدت ملی تبدیل شده است. این یعنی روایت جعلی فرو می‌ریزد و واقعیت اجتماعی خودش را به‌روشنی نشان می‌دهد.

* کنش جمعی بر اساس احساس مسئولیت

زمان انتشار این بیانیه هم اتفاقی نیست. درست در اوج فضایی که تهدیدهای خارجی می‌توانست جامعه را دچار اضطراب، سردرگمی و پراکندگی کند، این کنش جمعی شکل گرفت. به‌جای انفعال و ترس، حس مسئولیت مشترک برجسته شد. ترسی که می‌توانست جامعه را از درون فرسوده کند، به عاملی برای همدلی و ایستادگی تبدیل شد. این دقیقاً همان نقطه‌ای است که جنگ شناختی کارایی خود را از دست می‌دهد. حاصل این ماجرا یادآور یک واقعیت مهم در جنگ‌های نوین است؛ قدرت واقعی فقط در تجهیزات نظامی و موشک‌ها خلاصه نمی‌شود. سرمایه اجتماعی، اعتماد متقابل و بلوغ نخبگان دینی و اجتماعی، ستون‌های اصلی امنیت یک کشور هستند. بیانیه علمای اهل‌سنت سیستان و بلوچستان نشان داد می‌توان بدون درگیری، بدون خشونت و بدون هیاهو، یک تهدید بزرگ را خنثی کرد. این همان پیروزی خاموشی است که پیش از هر شلیک، سرنوشت میدان نبرد را رقم می‌زند.

ناصر عزیزی